برگرفته از:کتاب تاریخ زرتشتیان پس از ساسانیان    آغاز آشنایی و ارتباط پارسیان هند با زرتشتیان ایران (1)   

      سامان روزبهانی - سال 846 یزدگردی بود(برابر با 1477 هجری قمری).زرتشتیان ایران جماعت مزدیسنا را منحصر به خود میدانستند.

ورود نریمان هوشنگ پارسی با نامه از طرف پارسیان هند در آن سال به یزد جار و جنجال نمود.از مشاهده ی او و استماع مژده ی نفوس زرتشتیان در هندوستان تعجب نمودند.از فرط خوشحالی سر از پا نمیشناختند.اهورا مزدا را سپاس گفتند که بخشی از پیروان راستی را در دیار بیگانه و در پناه خویش در امان داشته است.


زرتشتیان ایران از آن زمان به بعد کوشیدند تا با زرتشتیان هند راه مراوده باز کنند.نامه های آنان خطاب به پارسیان هند محفوظ در جنگ ها حاکی است بر اینکه دو نفر از زرتشتیان ایران به نام نوشیروان پور خسرو و مرزبان پوراسفندیار نخستین کسانی میباشند که برای دیدن برادران زرتشتی خویش و تحقیقات از چگونگی آنها در سال «851 یزدگردی» به گجرات و دهات پارسی نشین عزیمت نموده اند.

باز در بیست و نه سال بعدتر در سال «880 یزدگردی» برابر «916 هجری قمری» بهدین فرخ پور برنجش ؛ بهدین نوروز پور فریبرز و بهدین سعدالمر پور مرزبانشاه و بهدین نوشیروان پور مهربان به قصد بازرگانی به سوی هندوستان متوجه و حامل نامه ی پارسیان گردیدند.


اکبرشاه گورکانی شاهنشاه هند هنگام تشکیل عبادتخانه یا کنفرانس مذهبی در سال «986 هجری قمری» برابر با «947 یزرگردی» برابر با «1578 ترسایی» فرمانی به طلب دستور اذرکیوان که از صاحبدلان و فرزانگان والا مقام زرتشتی است در اوستا؛پهلوی و فارسی و ترکی و تازی و هندی استاد بوده و به قول صاحب دبستان المذاهب بهاالدین عاملی و میرابولقاسم میرفندرسکی از مجتهدین گروه اول امامیه نسبت به حضرتش ارادات داشت و از محضرش استفاضه ها برده اند.

دستور اذرکیوان دعوت سلطان هند را نپذیرفت زیرا شخصی بود وارسته؛ دل از جهان و متاعش شسته.صاحب دبستان در ضمن شرح کنفرانس مذهبی مینویسد:

«نامه ها به اذرکیوان که سرکرده ی یزدانیان و آبادیان بود نبشتند و او را به هند طلبیدند؛آذرکیوان از آمدن عذر خواست و نامه ای از تصانیف خود فرستاد در ستایش واجب الوجود و عقول و نفوس و سماوات و کواکب و عناصر و در نصیحت پادشاه مشتمل بر چهارده جز و هر اول سطر آن پارسی دری بود و تصحیف آن میخواندند عربی میشد چون قلب میکردند ترکی بود و چون تصحیف آن میخواندند هندی میگشت.نواب علامی شیخ ابوالفضل اعتقادی تمام به آذرکیوان داشت.

شیخ ابوالفضل وزیر معروف سلطان بود و صاحب تصانیف عدیده و در شخص شاه نفوذی بغایت داشت.
نواب صمصام الدوله شاهنوازخان در کتاب خویش مآثرالامرا صاحب دبستان را در این مورد تایید مینماید.
اما سالها بعدتر دستور اذرکیوان به صورت رهسپار و در اصطلاح عادت و آداب پارسیان که با مراسم هند مخلوط بود کوشش نمود.


پس از چندی از مخالفت محافظه کاران و موبدان که به او نفرین میکردند که کالبدش پس از مرگ به دخمه نرسد خشمگین شده به طرف پتنه مرکز عرفان و فلسفه متوجه و در آنجا اقامت اختیار کرد و در تعلیم و تربیت خویش و بیگانه ابراز مساعی نمود.با حرکت دستور اذرکیوان به سوی هند دسته ای از شاگردان او مانند موبد خوشی,موبد سروش؛موبد خداجوی هراتی و فرزانه بهرام ابن فرهاد نیز به هندوستان رهسپار و مقیم آن دیار گردیدند.
دستور اذرکیوان در سال «982 یزرگردی» در سن هشتاد سالگی در پنته جهان را بدرود گفت و در همانجا به خاک سپرده شد و مزارش تا امروز زیارتگاه خاص و عام است.

فرزانه بهرام ابن فرهاد صاحب شارستان و از فضلای معروف شیراز و در محضر علمای اسلام بغایت محترم و معزز بود.


شاگردان دستور اذرکیوان با دربار شاهنشان هند دارای روابط حسنه بوده و در شهرهای بخش شمالی کشور مانند پتنه؛لکهنو؛دهلی؛اگره؛لاهور و کشمیر آمد و شد داشته اند.

موبد اردشیر کرمانی شخصیت برجسته ی دیگر که در سال «964 یزدگردی» به هند عزیمت نموده؛تفصیل آن اینکه شاهنشاه هندوستان در سال «1001 هجری قمری» به میر جمال الدین حسین انجو فرمان داد در تالیف فرهنگ پارسی سره و لغات زند و پازند و پهلوی همت گمارد.


چون شخص با کفایتی در لغات مصطلح زرتشتیان استاد باشد در هند پیدا نمیشد اکبر شاه بنا به صواب دید مهرجی رانا از شاه عباس شاهنشاه ایران تقاضا نمود؛موبد اردشیر پور دستور نوشیروان کرمانی را به سوی پایتخت هند گسیل دارد تا در تدوین فرهنگ نامبرده به میرجمال الدین یاوری نماید.


موبد اردشیر از مشاهیر و فرزانگان زرتشتی است که شهرت فضل و دانش او در دربار شاهنشاه هند نیز پیچیده بود.بنا به دعوت اکبرشاه در سال «962 یزدگردی» به هند عزیمت نمود و در لاهور به کمک میرجمال الدین مولف فرهنگ جهانگیری به نگارش لغات زند و پازند و پهلوی و واژه های مصطلح مذهبی زرتشتیان پرداخت.


بیانات مولف فرهنگ نامبرده در تحت واژه ی «برسم» راستی قول بالا را میرساند.پس از بیان معنی واژه چنین آمده:«شرح این لغت از مجوسی که در دین خود بغایت فاضل بوده و اردشیر نام داشت و او را مجوسان موبد میدانستند و حضرت عرش آشیانی(اکبرشاه)محض به جهت تحقیق لغات فرس؛مبلغ ها از برای او فرستاده و از کرمان طلبیده بودند تحقیق نموده نوشت


صاحب دبستان نیز در همین مورد مینویسد:«و هم اردشیر نام زرتشتی دانا را زر فرستاد از ایران آودند.».صاحب ماثرالامرا همین قول را تکرار و علاوه میکند که او آتش را با خود آورد.موبد اردشیر پس از اتمام ماموریت چون از طرف پارسیان دعوتی از او به عمل نیامده بود در سال «967 یزدگردی» بدون مسافرت به گجرات از راه ملتان به ایران مراجعت نمود.

 اما بورود(اما پس از ورود)به ملتان بهدین کاووس ماهیار نامه ای از دستور قیام الدین پور پدم ساکن بروج متضمن پرسش های دینی و دعوتش به گجرات به دست او داد.لیکن چون موقع از دست رفته بود عذر خواسته و دستور قیام الدین را به ایران دعوت مینماید.


موبد اردشیر در نامه ی خویش مورخ «دین ایزد و فروردین ماه قدیم 976 یزدگردی» در ضمن جواب نامه ی دستور قیام الدین اشعار میدارد:


«
معلوم آن برادر بوده باشد که چون به ملتان رسیدم بهدین کاووس ماهیار را دیدم و پسندیدم و از هر باب احوال ها پرسیدم.بهدین کاووس چندان تعریف خداشناسی و راستی و درستی و دین پروری و هوشمندی و یک جهتی ایشان را گفت که اشتیاق فقیر یکی صد شد.بعده آنکه اگر این فقیر بهدین کاووس را در لاهور میدید البته به خدمت میرسید و از دیدار و جماعت مشرف میشد اما چون تقدیر چنان رفته بود نصیب نشد.

 

بهدین کاووس گفت که دستور قیام الدین بسیار بسیار میل آمدن به ایران دارد و تحقیق میاید ازین رهگذر تسلی خاطر فقیر شد امید که دیدار سلامتی نصیب شود و طریقه ی برادری و محبت و دین پروری این است که در این ولا راه ها ایمن و از اینکه شومیه ناپدیدار شده اند و میانه ی پادشاهان هند و ایران آمد و رفت است اندیشه به خاطر رسانند چون جهت دین میایند درجه ی کلی آخرت خواهد بود و در دنیا نیکنام خواهد ماند و کار ایشان و بهدینان آن جانب خالص و بیغش میشود و رنج ایشان ضایع نخواهد ماند.

نکته: اگر برای پژوهش این نوشتار را میخوانید تاریخ ها را بررسی کنید.

تاریخ زرتشتیان پس از ساسانیان/ موبد استاد رشید شهمردان

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • مهمان - مهمان

    با سپاس فراوان از همکیش دانش جو و اگاهی رسان سامان روزبهانی تاریخ آورده شده در خط نخست 1477 میلادی است.
    با سپاس فراوان[U]null[/U]

فرتوری از نگارخانه

ghabolikonkr897_20100524_775502775469.jpg

تبلیغ ویژه

واپسین نوشته ها

گزارش تصویری

پیوند ها

خبرخوان یافت نشد

تبلیغ 2