شب چله میراث زیبا و دلنشین هزار ساله اجداد ماست    سفره و خوراکیها شب چله

    منوچهر ارغواني - دیگر چیزی به شب چله، جشن مهر و روشنایی و آغاز فصل زمستان 92 نمانده است ... ما ایرانی‌ها مناسبت‌‌های جالبی داریم که در تمام دنیا کم‌نظیر است. برخی از آنها با طبیعت همگرایی خاصی دارند؛

 مثل همین شب چله که میراث زیبا و دلنشین هزار ساله اجداد ماست و زنده نگهداشتن آن بسی زیبا و دلنشین تر است.

چراکه فلسفه و لذت چله در کنار خانواده بودن است. یکسری از سنت ها هست که تمام فلسفه و شیرینی آن این است که همه در کنار هم باشند. چله یکی از این سنت های دوست داشتنی ماست که اجازه نمی دهد انسانی بودن زندگی فراموش شود. 

در شب چله در خانه بزرگ ترهای فامیل جمع می‌شویم و اگر شانس داشته باشیم و هنوز در خانه مادربزرگ کرسی پیدا شود، پاها را زیر کرسی دراز می‌کنیم، فال حافظ می‌گیریم و هزار تا آرزوی رنگی می‌کنیم

 در این میان، خوراکی‌های شب چله هم چیزهایی نیستند که بشود از آنها گذشت. انار و هندوانه و آجیل و همه چیزهای خوشمزه ای که جزئی از آیین برگزاری شب چله هستند در خاطره جمعی ما ایرانی ها حک شده اند. فال حافظ هم که بخش جدایی ناپذیر چله است و لطف این شب نشینی را دوچندان می کند

 شب چله که میراث زیبا و دلنشین هزار ساله اجداد ماست

با این‌که در جاهای مختلف ایران و بنا به خرده ‌فرهنگ‌ها و آیین‌ها، از خوراکی‌های گوناگونی در این شب استفاده می‌شود، اما مثل "سبزی پلو با ماهی" مخصوص شب نوروز، شب چله هم خوراکی‌های مخصوصی دارد. میوه و خشکبار، اصلی‌ترین خوراکی‌ها در این زمینه هستند و میوه‌هایی که برای این شب خریداری می‌شوند، میوه‌هایی پاییزی و تابستانی، به خصوص انار و هندوانه هستند.

بر اساس یک باور قدیمی، مردم با اینکار، با میوه‌های تابستانی وداع می‌کنند و با خوردن خشکبار گرم به استقبال سرما می‌روند و چله را جشن می‌گیرند  

اما آنچه در سفره شب چله در اکثر شهرها و روستاها باب است، سفره‌ای است رنگین که میوه‌هایی نظیر هندوانه، انار، سیب‌سرخ، خربزه و به و خشکباری مثل برگه هلو و زردآلو، انجیر خشک، سنجد و کشمش در آن وجود دارد. اما آجیل شب چله که گران‌ترین خوراکی در بلندترین شب سال هم به شمار می‌آید به "آجیل هفت‌قلم" معروف است که در آن، پسته، بادام، گردو، نخودچی، انجیر، باسلوق و....وجود دارد.

هر یک از خوراکی‌های شب چله ، خواص درمانی و طبیعی مخصوص دارند، چنانچه جعفر شهری در کتاب "طهران قدیم" در رابطه با خواص مواد غذایی که در این شب خورده می‌شود، آورده است:

"مردم معتقد بودند با خوردنی‌های سفره شب یلدا، مثل خوراکی‌های پای سفره هفت‌سین طبیعت گرم خود را می‌توانند سرد کنند و طبیعت سرد خود را گرم کنند. به این صورت که اگر از گرمی مزاج رنج می‌برند، هندوانه و انار و اگر از سردی ناراحت می‌شوند، توت و کشمش و خرما و مثل آن بخورند".

در سراسر ایران، جایی را نمی‌یابید که خوردن هندوانه در شب چله ، جزء آداب و رسوم آن نباشد، زیرا عده‌ای اعتقاد دارند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند، در سراسر چله بزرگ و کوچک، یعنی زمستانی که در پیش دارند، سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد کرد.

 شب چله که میراث زیبا و دلنشین هزار ساله اجداد ماست

در حقیقت مصرف هندوانه، به دلیل سرشار بودن از انواع ویتامین‌ها و املاح معدنی، نیاز بدن به این مواد مغذی را تامین کرده و مایعات هدر رفته را جبران می‌کند. وجود مقادیر بالایی از آنتی‌اکسیدان‌های مختلف در این میوه، آن را ارزشمند ساخته است.

جالب است بدانید مردم تالش به جز خوردن هندوانه در شب یلدا، با پوست آن فال هم می‌گیرند. برای این کار، پوست هندوانه‌های شب یلدا را می‌برند، آن را چهار قسمت کرده، چهار تکه را در دست گرفته و نیت می‌کنند. پس از آن پوسته‌ها را از جلو به پشت سر می‌اندازند. طبق رسم تالشی‌ها، اگر دو قطعه سبز و دو قطعه سفید بیفتد، خوب است. یک قطعه سبز و سه قطعه سفید، باطل است و هر چهار قطعه سبز یعنی این‌که "شما خیلی خوش‌شانسي

 

به صد چله الهی زنده باشی

انار و سیب و انگور خورده باشی

اگر چله ای دیگر من نباشم

تو باشی و تو باشی و تو باشی

 

 

 

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • مهمان - مهمان

    درود بر شما دوست گرامی شب یلدا شما هم مبارک باشد امیدوارم که همیشه صدو بیست ساله بشی در کنار خانواده تشکر از مطالب قشنگی که میگذارید شهرراد طاوسیان

  • مهمان - مهمان

    مقدمش راگرامی میداریم واین آیین را ارج مینهیم جشن بزرگ شب چله را برمادر ما ایران بزرگ و سرفراز،ابران باستانی ، ایران همیشه سربلند ماایرانیان تهنیت وشادباش میگوییم وبرتمام ذرات خاکش فرخنده باد...

  • مهمان - مهمان

    شب چله ي همه مبارک بهترينارو واسه همه ارزومندم ايشالا100سال به اين سالها عاشقه همه مردم زرتشتي،حسين :p

تهیه شده توسط Komento